04
Baza wiedzy

Zielnik

Opisy morfologiczne, warunki uprawy, terminy zbiorów i metody przygotowania naparów dla popularnych gatunków roślin leczniczych.

Gatunki

Popularne rośliny lecznicze

Każdy opis zawiera charakterystykę botaniczną, warunki uprawy i informacje o zbiorze.

Kwiaty rumianku pospolitego z bliska Łatwy w uprawie
Matricaria chamomilla Maj - lipiec

Rumianek pospolity

Jednoroczna roślina zielna o charakterystycznym jabłkowym zapachu. Kwiaty z białymi języczkami i żółtym środkiem. Surowcem są koszyczki kwiatowe zbierane w pełni kwitnienia. Łatwy w uprawie, toleruje różne typy gleby.

Uprawa: Ogród, doniczka (min. 20 cm)
Napar: 1 łyżka kwiatów na 250 ml wody 90°C, 5-7 minut
Liście mięty pieprzowej z kroplami wody Parapet
Mentha x piperita Czerwiec - sierpień

Mięta pieprzowa

Wieloletnia roślina o intensywnym zapachu mentolu. Liście owalne, ciemnozielone, ząbkowane. Łatwa w uprawie na parapecie. Uwaga: rozrasta się agresywnie w ogrodzie, warto sadzić w pojemnikach.

Uprawa: Parapet, balkon, ogród (w pojemniku)
Napar: Świeże lub suszone liście, woda 90°C, 3-5 minut
Suszące się pęczki lawendy Aromatyczna
Lavandula angustifolia Czerwiec - sierpień

Lawenda wąskolistna

Krzewinka śródziemnomorska z fioletowymi kwiatami na długich pędach. Wymaga słonecznego stanowiska i przepuszczalnej gleby. W Polsce wymaga ochrony zimą lub uprawy w donicach przenoszonych do chłodnego wnętrza.

Uprawa: Ogród słoneczny, duże donice
Napar: 1 łyżeczka kwiatów na 200 ml wody 90°C, 5 minut
Melisa cytrynowa rosnąca w doniczce Parapet
Melissa officinalis Maj - sierpień

Melisa cytrynowa

Wieloletnia roślina o wyraźnym cytrynowym zapachu. Liście sercowate, jasnozielone, pokryte drobnymi włoskami. Dobrze rośnie w półcieniu. Jeden z najłatwiejszych gatunków do uprawy na parapecie w polskich warunkach.

Uprawa: Parapet (półcień), ogród
Napar: Świeże liście (2 łyżki), woda 85°C, 10 minut
Tymianek rosnący w terakotowej doniczce Wieloletni
Thymus vulgaris Czerwiec - lipiec

Tymianek pospolity

Niska krzewinka o małych, aromatycznych liściach. Pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego. Wymaga słonecznego miejsca i dobrze przepuszczalnej gleby. Dobrze znosi suszę. Jeden z bardziej wdzięcznych ziół do uprawy na nasłonecznionym parapecie.

Uprawa: Parapet od południa, ogród skalny
Napar: 1 łyżeczka ziela na 200 ml wrzątku, 5-8 minut
Napar ziołowy w szklanym kubku Napary
Przygotowanie Przez cały rok

Jak przygotować napar

Napar to najprostszy sposób pozyskania substancji z ziół. Surowiec zalewa się gorącą (nie wrzącą) wodą i przykrywa na czas parzenia. Temperatura wody, czas parzenia i ilość surowca wpływają na smak i aromat naparu.

Temperatura: 85-95°C w zależności od gatunku
Czas: Od 3 do 15 minut, zależy od surowca
Techniki

Metody przygotowania wyciągów ziołowych

Napar (infuzja)

Surowiec zalewamy gorącą wodą i przykrywamy. Stosujemy do delikatnych surowców: kwiatów, liści, ziela. Temperatura wody powinna być niższa niż wrzątek, zazwyczaj 85-95°C. Przykrycie naczynia ogranicza ulatnianie się olejków eterycznych.

Odwar (dekokt)

Surowiec gotujemy przez kilka do kilkunastu minut w wodzie. Stosujemy do twardszych surowców: korzeni, kory, nasion. Temperatura wrzenia pozwala wyekstrahować substancje trudno rozpuszczalne w niższych temperaturach.

Macerat (napar zimny)

Surowiec zalewamy zimną wodą i pozostawiamy na kilka godzin lub całą noc. Metoda stosowana dla surowców, których substancje aktywne są wrażliwe na wysoką temperaturę lub gdy chcemy uniknąć ekstrakcji garbników.

Ważna informacja

Wszystkie materiały dostępne w serwisie Hrovikunxol mają charakter wyłącznie popularnonaukowy i edukacyjny. Nie stanowią porady medycznej, diagnozy ani zalecenia terapeutycznego. W przypadku jakichkolwiek problemów zdrowotnych skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.