Hrovikunxol - Terminarz zbiorów ziół

Dlaczego termin zbioru ma znaczenie

Rośliny lecznicze gromadzą substancje aktywne w różnych organach i w różnym czasie. Rumianek zbierany w pełni kwitnienia będzie miał inne właściwości niż ten zebrany po przekwitnieniu. Liście mięty zebrane rano, po opadnięciu rosy, są bogatsze w olejki eteryczne niż te zbierane w upalne południe.

Poniższy terminarz uwzględnia warunki klimatyczne typowe dla Polski środkowej. W rejonach górskich okresy wegetacji mogą być przesunięte o kilka tygodni. Zmiany klimatyczne sprawiają też, że daty kwitnienia stopniowo się przesuwają.

Kalendarz miesiąc po miesiącu

Kwiecień

Pokrzywa - młode wierzchołki pędów przed kwitnieniem
Podbiał - liście po przekwitnieniu kwiatów
Fiołek trójbarwny - ziele w fazie kwitnienia

Kwiecień to miesiąc pierwszych zbiorów. Rośliny są jeszcze delikatne, zbiory powinny być ostrożne.

Maj

Mniszek lekarski - kwiaty i liście
Krwawnik pospolity - ziele przed pełnią kwitnienia
Konwalia - kwiaty (uwaga: roślina toksyczna)
Głóg - kwiaty i liście

Maj to intensywny miesiąc zbiorów. Wiele gatunków zaczyna kwitnienie.

Czerwiec

Rumianek pospolity - kwiaty w pełni kwitnienia
Lipa - kwiaty z podsadkami
Melisa cytrynowa - ziele przed kwitnieniem
Mięta pieprzowa - liście i ziele
Dziurawiec - ziele w fazie kwitnienia

Czerwiec to szczyt sezonu zbiorów. Długi dzień sprzyja gromadzeniu olejków eterycznych.

Lipiec

Lawenda - kwiaty w pełni kwitnienia
Tymianek - ziele w fazie kwitnienia
Majeranek - ziele przed pełnią kwitnienia
Szałwia lekarska - liście i ziele

Upalne dni sprzyjają stężeniu substancji aromatycznych w roślinach śródziemnomorskich.

Sierpień

Nagietek lekarski - kwiaty przez cały sezon
Hyzop lekarski - ziele w kwitnieniu
Mięta pieprzowa - drugi zbiór
Jeżówka purpurowa - ziele i korzenie

Sierpień to czas na drugi zbiór wielu gatunków oraz początki zbiorów owoców.

Wrzesień

Róża dzika - owoce po pierwszych przymrozkach
Aronia - owoce w pełni dojrzałości
Korzeń waleriany - zbiór korzeni

Wrzesień to czas zbiorów owoców i korzeni. Sezon nadziemnych ziół dobiega końca.

Po zbiorze

Metody suszenia

Suszenie w pęczkach

Metoda tradycyjna. Zioła wiąże się w luźne pęczki i wiesza łodygami ku górze w przewiewnym, zacienionym miejscu. Temperatura nie powinna przekraczać 35 stopni Celsjusza. Czas suszenia wynosi od kilku dni do dwóch tygodni w zależności od gatunku i warunków.

Sprawdza się przy: tymianku, lawendzie, melisie, miętej, majeranku.

Suszenie na siatkach

Kwiaty i delikatne liście lepiej rozkładać pojedynczą warstwą na siatce lub bawełnianej ściereczce. Zapewnia to równomierny przepływ powietrza ze wszystkich stron. Codzienne delikatne przemieszanie skraca czas suszenia i zapobiega pleśni.

Sprawdza się przy: rumianku, nagietku, kwiatach lipy, dziurawcu.

Suszenie w suszarce

Suszarki elektryczne do żywności oferują kontrolę temperatury. Dla ziół bogatych w olejki eteryczne zaleca się temperatury 30-35°C. Korzenie i owoce można suszyć w wyższych temperaturach, do 50-60°C. Czas suszenia jest znacznie krótszy niż metodami naturalnymi.

Sprawdza się przy: korzeniach, owocach, grubszych częściach roślin.

Przechowywanie

Jak zachować jakość surowca

Dobrze wysuszone zioła powinny być przechowywane w szczelnych pojemnikach. Szklane słoiki z uszczelką sprawdzają się doskonale. Papierowe torebki nadają się na krótszy czas przechowywania. Metalowe puszki chronią przed światłem.

Trzy zasady, które mają największe znaczenie: ciemność, suchość i temperatura. Szafka z dala od kuchenki i okna to idealne miejsce. Wilgoć to największy wróg suszonych ziół.

Czas przechowywania jest różny dla różnych gatunków. Kwiaty i delikatne liście zachowują jakość przez rok. Korzenie i owoce mogą być przechowywane dłużej, nawet dwa lub trzy lata.

Słoiki z suszonymi ziołami ustawione na półce

Terminarz zbiorów